Το ενισχυμένο δυτικό ρεύμα του Σαββατοκύριακου, στράφηκε σε Β/ΒΔ διευθύνσεις τη Δευτέρα 18/7, για ν'αποκτήσει από την Τρίτη 19/7, χαρακτηριστικά ισχυρού μελτεμιού Β/ΒΑ διευθύνσεων. Η αλλαγή στη διεύθυνση των ανέμων, οφείλεται στη διάταξη της επιφανειακής ατμοσφαιρικής πίεσης, καθώς, από τη Δευτέρα και μετά, ξεκίνησε ο σχηματισμός κλειστού κέντρου χαμηλών πιέσεων στο νοτιοανατολικό Αιγαίο / νοτιοδυτική Τουρκία (σχήμα 1).
Σχήμα 1: Ατμοσφαιρική Πίεση στο επίπεδο της θάλασσας για την περιοχή μας, για τις 20/07/2016 - 06UTC σύμφωνα με την ανάλυση του παγκόσμιου προγνωστικού συστήματος GFS.

 Το χαμηλό αυτό ονομάζεται "θερμικό" λόγω των αιτιών δημιουργίας του: Πολύ περιληπτικά είναι η επιφανειακή θέρμανση του αέρα, στο εσωτερικό της Τουρκίας και ιδίως στα νότια τμήματά της, η οποία προκαλεί διαστολή και κατά συνέπεια πτώση της πίεσής του (σχήμα 2).
Σχήμα 2: Θερμοκρασίες στο επίπεδο των 925hpa (~750μ) πάνω από την περιοχή μας (χρωματοισμός) και γεωδυναμικά ύψη (ισοπληθείς μαύρες καμπύλες) για τις 20/07/2016 - 12UTC σύμφωνα με την πρόγνωση που εκδόθηκε στις 06UTC της ίδιας ημέρας απ'το παγκόσμιο προγνωστικό σύστημα GFS. Παρατηρείται η αυξημένη θέρμανση στην περιοχή της κεντρικής/νότιας Τουρκίας. Τα Γεωδυναμικά ύψη, αντιστοιχούν στην πίεση σε αυτό το υψόμετρο. Παρατηρείται πύκνωσή τους στην περιοχή του κεντρικού και νοτίου Αιγαίου, κάτι που υποδηλώνει έντονο ρεύμα.

 Στην γεωγραφία της περιοχής του Αιγαίου / Τουρκίας, οφείλεται το σχήμα του χαμηλού βαρομετρικού που δημιουργείται (δηλαδή η κατανομή των χαμηλών πιέσεων στο χώρο). Το σχήμα του χαμηλού ορίζει και τη διεύθυνση των ανέμων στο πέλαγος από περιοχή σε περιοχή. Η ένταση των ανέμων, καθορίζεται από το βάθος του χαμηλού. Στην προκειμένη περίπτωση, το κέντρο του χαμηλού στην περιοχή της νοτιοδυτικής Τουρκίας έχει πίεση γύρω στα 1004mb σύμφωνα με τις προσομοιώσεις των περιοχικών μοντέλων πρόγνωσης, την ίδια στιγμή που η πίεση στα βορειοδυτικά Βαλκάνια, φτάνει τα 1018mb. Η μεγάλη βαροβαθμίδα (διαφορά πίεσης), δημιουργεί ένα ισχυρό ρεύμα αέρα, παρόμοιο με αυτό των χειμερινών κακοκαιριών βορείου ρεύματος, με τη διαφορά όμως οτι δεν οφείλεται σε δυναμικά ατμοσφαιρικά αίτια συνοπτικής κυκλοφορίας όπως τότε, αλλά σε θερμικά, όπως αναλύσαμε παραπάνω. Αυτό το ρεύμα αέρα, ονομάζεται μελτέμι ή ετησίες.
Οι μέγιστες εντάσεις των ανέμων έφτασαν σήμερα Τετάρτη 20/7/2016 και τα 111km/h στο Ακρωτήριο Παξιμάδα της Εύβοιας, τα 95km/h στην Κάρυστο και τα 87km/h στη Μονεμβασιά ενώ σε γενικές γραμμές ξεπέρασαν τα 80km/h σε Σχοινούσα, Μύκονο και Αστεροσκοπείο Πεντέλης.
 Στο σχήμα 3, αποτυπώνεται η προσομοίωση των επιφανειακών ανέμων για την ίδια περίπου ώρα με τα σχήματα 1 & 2 αλλά από τοπικό μοντέλο προσομοίωσης (poseidon):

Σχήμα 3: Άνεμος στην επιφάνεια (10μ), σύμφωνα με το προγνωστικό σύστημα poseidon για τις 20/07/2016 - 12UTC.


Η παρουσία του θερμικού χαμηλού στο νοτιοανατολικό Αιγαίο και του μελτεμιού που προκαλεί στο πέλαγος και στα βορειοανατολικά, ανατολικά και νοτιοανατολικά ηπειρωτικά είναι μόνιμη κατά τους θερινούς μήνες και ιδίως κατά το διάστημα από τα μέσα Ιουλίου, έως τα τέλη του Αυγούστου. Εάν δεν υπάρξουν δυναμικοί παράγοντες της γενικότερης ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, όπως για παράδειγμα η παρουσία κάποιου αυλώνα (περιοχή χαμηλών πιέσεων και θερμοκρασιών στη μέση/ανώτερη τροπόσφαιρα), η διεύθυνση του μελτεμιού είναι ΒΑ στο κεντρικό και βορειοανατολικό Αιγαίο, Β στα ανατολικά τμήματά του, Β/ΒΔ στις Κυκλάδες και ΒΔ στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, με τις μέγιστες εντάσεις να εντοπίζονται στο νοτιοανατολικό Αιγαίο έως και τα 6-7 μποφώρ. Δυναμικοί παράγοντες της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, αποτελούν ένα επιπλέον αίτιο πτώσης της επιφανειακής ατμοσφαιρικής πίεσης η οποία εάν συμπέσει με το κέντρο του θερμικού χαμηλού, προκαλεί ενίσχυσή του, εάν όμως αφορά κάποια περιοχή σε άλλο σημείο του ελληνικού ή ευρύτερου βαλκανικού χώρου και της ανατολικής Μεσογείου, προκαλεί τροποποίηση του σχήματός του. Τότε, το αποτέλεσμα είναι τροποποίηση της διεύθυνσης και της έντασης των ανέμων, οι οποίοι εμφανίζουν εντονότερη την δυτική συνισταμένη (λόγω του οτι επιπλέον πτώση της πίεσης προκαλείται σε βορειότερα τμήματα του ελληνικού χώρου). Αυτό ακριβώς συνέβη κατά το Σαββατοκύριακο, με αποτέλεσμα τους ενισχυμένους δυτικούς ανέμους (σχήματα 4,5,6). Καθώς η διαταραχή διαλύθηκε μετακινούμενη στα βόρεια της επικράτειας, οι άνεμοι απέκτησαν περισσότερο βόρεια συνισταμένη. Η τάση για αντικυκλωνικές συνθήκες σε κεντρική Μεσόγειο και βορειοδυτική Βαλκανική προκαλεί λόγω των καθοδικών ρευμάτων, αυξημένες θερμοκρασίες και στην επιφάνεια αλλά και αυξημένες πιέσεις, με αποτέλεσμα την ενίσχυση της βαροβαθμίδας (διαφορά στην πίεση) στην ευρύτερη περιοχή μας και συνακολούθως και της έντασης των ανέμων. Η παρουσία του θερμικού χαμηλού στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, είναι ο λόγος που οι άνεμοι αυτοί μπορούν να χαρακτηριστούν ως "μελτέμι".

Σχήμα 4: Ατμοσφαιρική πίεση στο επίπεδο της θάλασσας για την περιοχή μας, για τις 17/07/2016 - 12UTC σύμφωνα με την 06UTC πρόγνωση του παγκόσμιου προγνωστικού συστήματος GFS.

Σχήμα 5: Θερμοκρασίες στο επίπεδο των 925hpa (~750μ) πάνω από την περιοχή μας (χρωματισμός) και γεωδυναμικά ύψη (ισοπληθείς μαύρες καμπύλες) για τις 17/07/2016 - 12UTC σύμφωνα με την πρόγνωση που εκδόθηκε στις 06UTC της ίδιας ημέρας απ'το παγκόσμιο προγνωστικό σύστημα GFS. Εκτός από την περιοχή της Τουρκίας, παρατηρούνται αυξημένες θερμοκρασίες και πάνω από τον ελληνικό χώρο και κυρίως όσον αφορά τα κεντρικα/ανατολικά και βόρεια τμήματα.

Σχήμα 6: Θερμοκρασίες στο επίπεδο των 500hpa (~5800μ) πάνω από την περιοχή μας (χρωματισμός) και γεωδυναμικά ύψη (ισοπληθείς μαύρες καμπύλες) για τις 17/07/2016 - 12UTC σύμφωνα με την πρόγνωση που εκδόθηκε στις 06UTC της ίδιας ημέρας απ'το παγκόσμιο προγνωστικό σύστημα GFS. Παρατηρείται η ύπαρξη αυλώνα στα βορειοδυτικά της χώρας μας, το αίτιο που τροποποιείται η εικόνα των θερμοκρασιών και των επιφανειακών πιέσεων στα σχήματα 5 και 4 αντίστοιχα.


Σε γενικές γραμμές το μελτέμι συνοδεύεται από συνθήκες καλοκαιρίας στον ουράνιο θόλο με την εξαίρεση των τοπικών νεφώσεων που εμφανίζονται συχνά στην προσήνεμη Εύβοια αλλά και στα ορεινά των κεντρικών και κυρίως των βόρειων Κυκλάδων. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως, το συγκεκριμένο βόρειο ρεύμα μπορεί να συνοδεύεται από αυξημένη νεφοκάλυψη ή και βροχές σε προσήνεμα τμήματα της ανατολικής και κυρίως της βορειοανατολικής Στερεάς καθώς και της νοτιοανατολικής Θεσσαλίας. Η περίπτωση των δύο τελευταίων ημερών (Τρίτη 19/7 και Τετάρτη 20/7) είναι αρκετά χαρακτηριστική καθώς, σχετικά ψυχρές αέριες μάζες εισέβαλλαν στα μέσα/ανώτερα τροποσφαιρικά στρώματα από τα βορειοδυτικά, χωρίς να υπάρξει αντίστοιχη είσοδος ψυχρότερων μαζών στην επιφάνεια, με αποτέλεσμα την αύξηση της αστάθειας και την πρόκληση έντονων ανοδικών ρευμάτων (σχήμα 7).

Σχήμα 7: Θερμοκρασίες στο επίπεδο των 500hpa (~5800μ) πάνω από την περιοχή μας (χρωματισμός) και γεωδυναμικά ύψη (ισοπληθείς μαύρες καμπύλες) για τις 20/07/2016 - 12UTC σύμφωνα με την πρόγνωση που εκδόθηκε στις 06UTC της ίδιας ημέρας απ'το παγκόσμιο προγνωστικό σύστημα GFS. Παρατηρείται η ύπαρξη ρηχού αυλώνα πάνω από τη χώρα μας, συνοδεία σχετικά ψυχρών αερίων μαζών το αίτιο πρόκλησης των καταιγίδων στα βορειοδυτικά και βόρεια τμήματα της χώρας κατά τις βραδυνές ώρες της Τρίτης 19/7 και της Τετάρτης 20/7.


 Καταιγίδες αναπτύχθηκαν αρχικά σε βορειοδυτική/βόρεια χώρα, φαινόμενα που μετακινήθηκαν προς το βορειοδυτικό Αιγαίο από το βράδυ της Τρίτης/πρώτες ώρες της Τετάρτης. Εν συνεχεία, τ'αυξημένα ποσά υγρασίας εγκλωβίστηκαν σε ένα ενδιάμεσο ατμοσφαιρικό στρώμα (κατώτερης/μέσης τροπόσφαιρας) και ωθούμενα από την παρουσία του μελτεμιού, κάλυψαν προσήνεμα τμήματα που βρίσκονται στις παρυφές του, όπως ακριβώς μπορεί να παρατηρήσει κανείς να συμβαίνει με τα μικρά αντικείμενα που εγκλωβίζονται στις δίνες που αναπτύσσονται στις όχθες ενός ποταμού, στα όρια δηλαδή του ισχυρού ρεύματος στο μέσον του. Η συσσώρευση υγρασίας ευθύνεται για τις βροχές που σημειώθηκαν σε περιοχές της Μαγνησίας και της Φθιώτιδας σήμερα τις νυχτερινές και πρωινές ώρες. Η ώρα εκδήλωσης αυτών των φαινομένων δεν ειναι τυχαία καθώς, κατά τις νυχτερινές και πρωινές ώρες, ευνοείται η έντονη ατμοσφαιρική διαστρωμάτωση και ο εγκλωβισμός της υγρασίας σε ενδιάμεσα ατμοσφαιρικά στρώματα. Η παρουσία της ηλιακής ακτινοβολίας έχει την τάση να προκαλεί έντονες κάθετες κινήσεις με αποτέλεσμα την ανάμιξη των στρωμάτων που στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί έναν λόγο διάλυσης των εκτεταμένων νεφώσεων και δημιουργίας μεμονωμένων νεφών κάθετης ανάπτυξης. Ο παραπάνω μηχανισμός πρόκλησης βροχοπτώσεων, είναι αρκετά συνηθισμένος κατά τη θερινή περίοδο για αρκετές περιοχές που βρέχονται από τον Θερμαϊκό, τον βόρειο Ευβοικό και περιοχές του κεντρικού Αιγαίου, συχνά έως και τα νοτιότερα τμήματα της Εύβοιας.

Τα επόμενα 24ωρα, εξασθενεί η βαροβαθμίδα στην περιοχή μας, συνεπώς και το μελτέμι, διότι ενώ η πίεση στο νοτιοανατολικό Αιγαίο θα παραμείνει σε παρόμοιες τιμές, μειώνεται ταυτόχρονα η πίεση στα βορειοδυτικά μας. Αυτό συμβαίνει λόγω του οτι το ridge που υπήρχε στην κεντρική Μεσόγειο γίνεται πιο "ρηχό", αλλά εξαπλώνεται παράλληλα και προς την περιοχή μας. Έτσι λοιπόν, τμήμα των θερμών αερίων μαζών που κάλυψαν την κεντρική Μεσόγειο, θα εισβάλλουν και προς την περιοχή μας από τα δυτικά, με αποτέλεσμα να έχουμε ένα αρκετά ζεστό Σαββατοκύριακο στην επικράτεια. Το μελτέμι βέβαια, έστω και εξασθενημένο θα συνεχιστεί επηρεάζοντας κυρίως το νοτιοανατολικό Αιγαίο όμως η παρουσία των ανέμων και σε άλλες περιοχές, θα διαμορφώσει την επιφανειακή κατανομή της ζέστης.

Δημοσίευση σχολίου

Από το Blogger.