Τα παγκόσμια αποθέματα τροφίμων «τορπιλίζει» η ολοένα και συχνότερη εμφάνιση των ακραίων καιρικών φαινομένων, με την ανθρωπότητα να αντιμετωπίζει ορατά τον κίνδυνο μείωσης των αποδόσεων στις κύριες γεωργικές καλλιέργειες, λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Ισχυρές βροχές, καταιγίδες και χιονοπτώσεις, με κάθετη πτώση της θερμοκρασίας έως και 10 βαθμούς, αποτελούν τα νέα γνωρίσματα των κλιματολογικών συνθηκών, με το νέο μοντέλο μετεωρολογικής βόμβας να «σκάει» ολοένα και συχνότερα, ακόμη και στην Ελλάδα. Πρόσφατα, η κακοκαιρία έπληξε μεγάλες καλλιεργητικές εκτάσεις στη χώρα μας, με ζημιές να έχουν αναφερθεί και στο ζωικό κεφάλαιο της Ορεστιάδας.

«Πλήγμα» υπήρξε σε 100.000 στρέμματα που καλλιεργούνταν χειμερινά σιτηρά και μηδική, βαμβάκι, σκόρδα, σπαράγγια, δενδρώδεις καλλιέργειες και αραβόσιτο, σύμφωνα με στοιχεία του Ελληνικού Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ) στην Αλεξανδρούπολη ενώ, σύμφωνα με τον Δήμαρχο Λαμιέων «οι ζημιές που έχουν υποστεί οι αγρότες στην περιοχή είναι τεράστιες καθώς εδώ και δεκαετίες, δεν υπήρξε η αντιπλημμυρική θωράκιση που έπρεπε στην κοιλάδα του Σπερχειού». Από τις πλημμύρες, μεγάλες καταστροφές υπέστησαν αγροτικές καλλιέργειες στην Ήπειρο και την Ευρυτανία, επαναφέροντας ζητήματα έλλειψης μέτρων αντιπλημμυρικού σχεδιασμού.

Οι επιπτώσεις στη διατροφική ασφάλεια θα διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή, αλλά σε γενικές γραμμές, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν πρέπει να αποκλείεται μια μείωση κατά 10% στις αποδόσεις των κυριότερων γεωργικών καλλιεργειών διεθνώς έως το 2050.

Σύμφωνα με σειρά μελετών, οι τιμές των τροφίμων είναι πολύ πιθανό να διπλασιαστούν μέσα στις επόμενες δεκαετίες λόγω της κλιματικής αλλαγής και της αύξησης της συχνότητας εμφάνισης ακραίων καιρικών φαινομένων όπως ξηρασίες και τυφώνες.

Έκθεση της διεθνούς οργάνωσης κατά της φτώχειας Oxfam, προειδοποιεί πως η σύγχρονη έρευνα πάνω στην κλιματική αλλαγή κατά κανόνα δεν λαμβάνει υπ' όψιν της τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να ανεβάσουν τις τιμές των τροφίμων κατά το ίδιο ποσοστό.

Αύξηση τιμών

«Οι τιμές ούτως ή άλλως ενδέχεται να διπλασιαστούν ως το 2030, όμως οι προσομοιώσεις μας υποδεικνύουν πως ένα ή περισσότερα ακραία καιρικά φαινόμενα μέσα στο ίδιο έτος μπορούν να δημιουργήσουν ξαφνικές, μεγάλες αυξήσεις παρομοίου επιπέδου με αυτές που προβλέπονται για δύο δεκαετίες σταδιακής αύξησης», όπως αναφέρει η έκθεση.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Oxfam η τιμή του καλαμποκιού ενδέχεται να ανέβει 177% το 2030 σε σχέση με τις τιμές του 2010, το σιτάρι 120% και το επεξεργασμένο ρύζι 107%. Οι υπολογισμοί έγιναν με βάση μοντέλο προσομοίωσης που ανέπτυξε το Πανεπιστήμιο του Σάσεξ.
Το μοντέλο επιπλέον εκτιμά πως το ένα τρίτο της αύξησης της τιμής των τροφίμων αναλογεί στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, όπως η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και η αλλαγή στις συνθήκες βροχόπτωσης. Αντίθετα τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα είναι υπεύθυνα για μεγαλύτερο ποσοστό της ανόδου των τιμών.

Εξάλλου σύμφωνα με την Επιτροπή Κλιματικής Επιστήμης των Ηνωμένων Εθνών η προβλεπόμενη αύξηση της θερμοκρασίας αυτό τον αιώνα κατά 2,5 με 5 βαθμούς Κελσίου θα αυξήσει σημαντικά τη συχνότητα εμφάνισης και την ένταση των κυμάτων καύσωνα αλλά και άλλων ακραίων φαινομένων.
Οι βραχυπρόθεσμες εξάρσεις των τιμών όπως είναι λογικό είναι πιο δυσβάσταχτες για τις οικονομικά ασθενείς ομάδες, σε σχέση με τις σταδιακές αυξήσεις των τιμών, στις οποίες μπορούν να προσαρμοστούν πιο εύκολα.
Σε αρκετές αναπτυσσόμενες χώρες άλλωστε μεγάλο μέρος του πληθυσμού ξοδεύει μέχρι και 75% του εισοδήματος τους μόνο για τρόφιμα, αναφέρει η Oxfam.

Χάνεται η βιοποικιλότητα

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, περίπου 75% των φυτογενετικών πόρων της γης έχουν ήδη εξαφανιστεί, ενώ το ένα τρίτο της φυτικής βιοποικιλότητας αναμένεται να «μας εγκαταλείψει» μέχρι το 2050. Μερικοί επιστήμονες κάνουν προβλέψεις ότι μέχρι το 2050 ενδέχεται να μην έχουμε τι να φάμε? Πιο πιθανό να επιβιώσουν -εν μέσω υπερθέρμανσης του πλανήτη- είναι οι καλλιέργειες όπως καλαμπόκι, σιτάρι, σόγια και άλλα αμυλούχα τρόφιμα, αν και λόγω καταστροφικής ξηρασίας, ακόμα και αυτά τα πιο ανθεκτικά φυτά, μπορεί να μην αντέξουν.
Ίσως θα αναγκαστούμε να στραφούμε σε ξεχασμένες τοπικές καλλιέργειες. «Αυτές όπως ο αμάραντος είναι ήδη ανθεκτικές σε υψηλές θερμοκρασίες, ξηρασία, κ.λπ., τονίζει η Danielle Nierenberg από το Food Tank, επισημαίνοντας ότι «πρόκειται για καλλιέργειες που έχουν ξεχαστεί για πολύ καιρό και θεωρούνται τρόφιμα των φτωχών. Όμως, είναι πλούσια σε ιχνοστοιχεία και βιταμίνες, όπως και ανθεκτικά σε υψηλές θερμοκρασίες, παράσιτα, ασθένειες, ξηρασία και άλλα».

Ποια τρόφιμα «απειλούνται»

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα 5 τρόφιμα, τα οποία ίσως χρειαστεί να εγκαταλείψουν το μενού μας, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι τα εξής:

Ψάρια: Πολλά είδη ψαριών μειώνονται ραγδαία, λόγω της υπεραλίευσης και της κλιματικής αλλαγής. Ο σολομός και η πέστροφα, τα οποία εξαρτώνται από τα κρύα ρεύματα των ποταμών για να επιβιώσουν, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα, όπως και τα ψάρια που δεν εγκαταλείπουν ποτέ τον ωκεανό.

Ήδη τα μεγαλύτερα ψάρια δεν μεγαλώνουν τόσο πολύ όσο στο παρελθόν -υπολογίζεται ότι είναι 25% μικρότερα πλέον- επειδή οι θερμότεροι ωκεανοί έχουν ως αποτέλεσμα τη μικρότερη ποσότητα διαλυμένου οξυγόνου. Άλλα ψάρια αποφεύγουν ψαράδες, μεταναστεύοντας σε πιο ζεστές θάλασσες. Μια λύση για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, είναι να προτιμήσουμε τα παραδοσιακά λιγότερο επιθυμητά είδη τροφίμων.

Σοκολάτα: Περισσότερο από το ήμισυ της σοκολάτας που καταναλώνεται παγκοσμίως παράγεται στην Γκάνα και την Ακτή του Ελεφαντοστού. Οι επιστήμονες προβλέπουν ότι η αύξηση των θερμοκρασιών στις περιοχές αυτές -εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής- θα επηρεάσουν την ανάπτυξη του κακάο, βασικού συστατικού της σοκολάτας. Η παραγωγή του αγαπημένου γλυκού πιθανόν θα μειωθεί σημαντικά έως το 2030.

Φιστίκια: Τα φιστίκια είναι μάλλον «ιδιότροπα φυτά», καθώς χρειάζονται ιδιαίτερες συνθήκες καλλιέργειας, όπως σωστή υγρασία και δροσερές θερμοκρασίες, για να «πετύχουν».
Οι αυξημένες θερμοκρασίες και η ξηρασία, απειλούν σοβαρά τον τελευταίο καιρό τις περιοχές όπου αναπτύσσεται το αγαπημένο σνακ της παρέας.

Καφές: Δυστυχώς, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ακόμα και μια αύξηση της θερμοκρασίας της τάξεως του μισού βαθμού μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την καλλιέργεια του καφέ σε όλο τον κόσμο. Ακόμα χειρότερα, αύξηση των βροχών που οφείλονται σε υψηλές θερμοκρασίες, έχει ήδη μειώσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών, π.χ. η παραγωγή στην Ινδία μειώθηκε κατά 30% από το 2002 έως το 2011.

Κρασί: Οι ιδανικές κλιματολογικές συνθήκες από τις οποίες έχουν επωφεληθεί περιοχές γνωστές για την παραγωγή κρασιού, όπως η Γαλλία, αλλάζουν, μειώνοντας τις αποδόσεις των σταφυλιών και ακόμα και αλλοιώνοντας την ποιότητα του κρασιού. Οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να καταστρέψουν τον τρύγο, μειώνοντας π.χ. το οργανικό οξύ, ζωτικό συστατικό για την ποιότητα του σταφυλιού.

πηγή

Δημοσίευση σχολίου

Από το Blogger.